مەرسىيەتىلىۋالدى سىدىقھايات ئەجەپ سىرلىقكەن قىسمەتلەرنىڭ ھەرەمى،گاھى كۈلۈپ تېلىقسا گاھى قاقشاپ يوۋاشلاپ.كارۋانىغا باش بولۇپ بەيگىلەردە ھارمىغان،دۇلدۇلىمۇ ئاخىرەت ياتار يەرنى باغاشلاپ.شۇ سەھنىنىڭ رولچىسى ئاددى ئىنسان ئۆزۈممۇ،ئىلىم ئالماق ئىزلەدىم شەھەر كىزىپ ھەر مەھەل.ئۇچۇر ئالدىم تۇيۇقلا دىيارىمدىن شۇم خەۋەر،دېدى ئاتام ئايغىغا يېتىپ كەلدى شۇم ئەجەل.ئىزىن سوراپ كەپتۇ دە ئەزرائىلمۇ ئاتامدىن،قوبۇل كۆرمەي نە ئامال دەپلا قالدىم تىڭىرقاپ.قارا باستى كۆز ئالدىم گەر كۆرسەممۇ ھەممىنى،ھەتتا جانىم قوزاممۇ تۇرۇپ قالدى يېتىرقاپ.چۈش كۆرمەكنى ئويلىدىم قاباھەتلىك قارادىن،ئەمدى كۈلۈپ تۇراتتىڭ سىدىقھاجىم ئوغلۇم دەپ.نى پۇشايمان ئۆكۈنۈش تەندە قالدى قاغجىراپ،توق يۈرەكلا يۈرۈپتۇق ئۆزۈڭ بولغاچ تاجىم دەپ.خۇش دەپتىمەن ئويلىسام ئېغىر تىنىق نەپسىڭدە،قوللىرىڭنى كۆتۈرسەڭ رازى دۇئا لەۋزىگە.نامازىڭدا تۇرماقنى پۈتمەپتۇ دە ئىگەممۇ،ياسىن ئوقۇپ بېشىڭدا كىرەلمىدىم رەۋزىگە.ئۆزگىلەردىن رەنجىمەي ئۆزىن سوراپ بىر ئۆمۈر،ياشاپ كەلدىڭ ئەي ئاتا ئەل ئىچىگە جاكارلاپ.تىنىم تاپماي تىرىشتىڭ تاپقانلىرىڭ مىڭ ھالال،ئارامگاھىڭ بولسىكەن شېھىتلەردىن قاتارلاپ.ھەر بارىدە مىڭ تاناپ بوغۇشلايدۇ جىسمىمىنى،چۈنكى ئاتا سەن ئۆزۈڭ ئادەم ئەتتەڭ خۇدۇمنى.ھەقىقەتنىڭ بابىدا ھەق سۆزلىدىڭ ھېيىقماي،ئەۋلادلىرىڭ تاپسىكەن ئېلىپ ئۈچبۇ ئۇدۇمنى.2014-يىلى 5-ئاي 12-كۈنى (بېيجىڭ)
ئابلەت مۇھەممەت كۈيزار(مېھرىبان ئانامغا بېغىشلايمەن)ئانام كېلىدىغان يول تىپتىنىچ ئىدى. بەلكىم ئانام يولدا كېلىۋاتقاندۇ. ماغدۇرسىز قەدەملىرىنى ئىلداملاشتۇرۇپ، لېۋىنى لېۋىگە چىشلەپ، ھاياجانلىق يۈرىكىنى بەزلەپ، يوپيورۇق رەستىلەرنى بىر – بىرلەپ ئارقىدا قالدۇرۇپ...ئانام كېلىدىغان يول بويىدىكى ياپيېشىل دەرەخزارلىقتا ئۇچار قۇشلارنىڭ يېقىملىق ۋىچىرلاشلىرى جاراڭلاپ تۇراتتى. بەلكىم ئۇلارمۇ ئانىسىنى كۈتۈۋاتقاندۇ ياكى ئانىسى بىلەن جەم بولغىنىدىن شادلىقى تېشىپ ئانىسىغا گۈل – دەستىلەر سۇنۇپ ئېھتىرام بەزمىسى قۇرۇۋاتقاندۇ. ئىشقىلىپ ئۇلارنىڭ بەختلىك شادىيانىسىنى ئاڭلاپ، بۇ چاغقىچە ئانام بىلەن بىر قېتىم بولسىمۇ ئېچىلىپ – يېيىلىپ پاراڭلىشىپ باقمىغانلىقىمنى، ئالدىراشلىقنى باھانە قىلىپ، ئانامغا كۆڭلى قېنىپ سۇ ئېچكۈدەك بىر خۇشاللىقنى ئاتا قىلالمىغانلىقىمنى ئويلاپ كۆزۈمدىن تاراملاپ ياش تۆكۈلدى.ئانام يولدا كېلىۋاتقاندۇ. ئانام ئۆيىمىزگە كېلىدىغان يولنىڭ دوقمۇشىغا چىقىپ ئۇزاقتىن ئۇزاق ئەنسىرەش، ئەندىشىلەر ئىچىدە ئانامنىڭ كېلىشىنى تەقەززارلىق بىلەن كۈتمەكتىمەن. بۈگۈن ئانامنىڭ غۇبارسىز مېھىر – مۇھەببەت، ئەقىدە – ساداقەت، ئانىلىق گۈل – غۇنچىلىرى پورەكلەپ ئېچىلغان باغرىغا چىن يۈرىكىم بىلەن تاشلىنىپ، ئانامنىڭ قۇچىقىدا يەنە بىر ئەللەيلىنىپ، ساپ مېھرىنى قېنىپ – قېنىپ ۋۇجۇدۇمغا سۈمۈرۈۋالغۇم كەلدى.ئانام كېلىۋاتقاندۇ. مۇشۇ يولنى بويلاپ ئالدىغا بېرىپ باقاي. بەلكىم تەڭ يولدا ئۇچرىشىپ قالارمىز. ئانام ماڭغان يولدا مېھىر – مۇھەببەت، ئەخلاق – پەزىلەت نۇرلىرى زۇھەلدەك جىمىرلاپ تۇرىدۇ. ئانام تۇتقان ئاددىي، ھەمىشە پاكىز، رەتلىك ئۆيىمىزدىن غۇبارسىز ئەقىدىنىڭ، ئۈن – تىنسىز بېغىشلاشنىڭ قۇياشى بالقىپ، دىللارغا ماكانلىشىپ نازاكەتلىك تەبەسسۇم قىلىدۇ...ئانام كېلىۋاتقاندۇ. ئانامغا بولغان بالىلىق مېھرىم ئىلگىرى سوغۇق بولغان بولسا، ئەمدىلىكتە ئىللىق، خۇشخۇيلۇققا ئالماشتى. ئانامنىڭ ھايات مۇساپىسىدىكى تىنىمسىز بېغىشلاشلىرى مېنىلا ئەمەس، ئانام باسقان ئىزلاردىن ئۆتۈپ نەزەر سالغانلىكى ئىنسان پۇشتىنى باشقىچە ئېسىل پەزىلەتكە ئىگە قىلىدۇ. ھەقىقىي ئانا مېھرى سىڭگەن، ھەقىقىي ئانا روھى بىخلاندۇرغان ئىنساننىڭ پېشانىسىگە دۇرۇس، كامىل، ئىمانلىق ئادەم بولۇش پۈتۈلگەن بولىدۇ...ئانام كېلىۋاتقاندۇ. ئۇ يول بويى تىترەپ، تېنەپ ئولتۇرغانلارغا ھارارەت ئاتا قىلىپ، ئاجىزلارنىڭ بېشىنى سىلاۋاتقاندۇ، ئۇلارغا كۈچ – قۇۋۋەتنىڭ يار بولۇشىنى تىلەپ، سەبىيلەرگە ئۆز – پەرزەنتىدەك كۆيۈنۈۋاتقاندۇ، مېھرىبان، غۇبارسىز، ياراملىق ئۆسۈپ يېتىلىشىنى ئارزۇلاپ، مىسكىنلەرگە ئىچ ئاغرىتىۋاتقاندۇ، كۆڭلى سۇنۇقلارغا تەسەللى بېرىۋاتقاندۇ... ئانام ئەنە شۇنداق ئايال، بىر نەپەسنىمۇ بىقەدىر تىنىشنى ھارام دەپ بىلىدىغان...ئانام كېلىۋاتقاندۇ. خۇددى «مېھرىبان ئانىلار» دەك گۈل – چېچەكلەرنى پەرۋىشلەپ، چاڭقاق دىللارنى سۇغىرىپ، يېتىم – يېسىرلارغا ئۇلارنىڭ يېتىم ئەمەسلىكىنى، مەنزىلىنىڭ داغدام، ئاق يوللۇق ئىكەنلىكىنى جاكارلاپ. ھاياتتىن مېھرىنى ئۈزۈش ئالدىدا تۇرغانلارغا كەلگۈسى ھاياتنىڭ تېخىمۇ پارلاق، بۈگۈندىن گۈزەل، ئەتىدىن نۇرانە، سەھەردىن سۈزۈك ئىكەنلىكىنى ئېزىپ چۈشەندۈرۈپ...ئانام كېلىۋاتقاندۇ. ئۈمىد قوڭغۇرىقىنى جاراڭلىتىپ، ئارمان سەپىرىنى ئەبەدىيەتكە داۋاملاشتۇرۇپ...(مەنبەسى: جۇڭگو ئۇيغۇرچە رادىيو تورى، تەھرىر: شېرىنگۈل توختى)
مۇيەسسەر خېلىلئەتراپقا نەزەر سالساق، مەيلى ئۇچار قۇش، مەيلى ھايۋانلار بولسۇن، ھەممىسىنىڭ بىر كۈنلۈك پائالىيىتىدىن كېيىن قايتىدىغان تۇراقلىق ماكانى، ئۆزىگە خاس ئۇۋىسى بولىدۇ. شۇنىڭغا ئوخشاش بىز ئىنسانلارنىڭمۇ ئىللىق ماكانىمىز، پاناھلىنىدىغان كۆلىبىمىز – ئائىلىمىز بار. مەيلى كىم بولايلى، مەيلى قانچىلىك يىراقلارغا بارايلى، قانچىلىك كۆڭۈللۈك سورۇنلاردا ئولتۇرايلى، قانچىلىك كۆڭۈلسىزلىككە يولۇقايلى، بىز ھامان ئاشۇ ئىللىق ماكانىمىزغا – ئائىلىمىزگە قايتىمىز، شۇنداقلا ھەممىمىز ھەر قاچان ئەنە شۇنداق بىر ئىللىق ئائىلىگە موھتاج بولىمىز.چۈنكى ھەممىمىز ئاشۇنداق ئائىلىدە تۇغۇلۇپ، ئۆسۈپ يېتىلىپ، ئۆزىمىزنىڭ ھاياتلىق قىممىتىمىزنى يارىتىپ، يەنە شۇ ئائىلىدە مەڭگۈلۈك دۇنياغا ئۇزايمىز. ھاياتىمىز ئائىلىدە باشلىنىپ، ئائىلىدە تاماملىنىدۇ. بۇ جەرياندا ئائىلە بىرلىكىنىڭ مېھرىدىن، خاسىيىتىدىن بەھرە ئالىمىز؛ ئىناقلىقنىڭ، ئىتتىپاقلىقنىڭ، چوڭلارنى ھۆرمەتلەشنىڭ، ئۆزئارا كۆيۈنۈشنىڭ نېمىلىكىنى، مېھمان كۈتۈش، ئائىلە ئىشلىرىنى قىلىشنى ئۆگىنىش، بىرلىكتە ئورتاق غىزالىنىش قاتارلىق ئۆرپ – ئادەتلىرىمىزنى يەنە شۇ ئائىلىدىن ئۆگىنىمىز، يەنە شۇ ئاساستا تەدرىجىي ھالدا ئۆزىمىزگە خاس ئائىلە مەدەنىيىتىنى يارىتىمىز؛ تۇغۇلۇپ چوڭ بولغان ئائىلىمىزدە ئاتا – ئانا مېھرىگە قانىمىز، قېرىنداشلىق مۇھەببىتىنى مۇستەھكەملەيمىز، پەرزەنت خۇشاللىقىدىن بەھرىمەن بولىمىز، قەلبىمىز ئائىلىدە مېھىر – مۇھەببەت سۈيى بىلەن سۇغىرىلىپ، ھەقىقىي مېھىر – مۇھەببەتنى ئاشۇ ئائىلىدىن چوڭقۇر ھېس قىلىمىز؛ يەنە ئاشۇ ئائىلىدە ھايات ئىزلىرىمزنى مەنالارغا، مەۋجۇتلۇقىمىزنى قىممەتكە ئىگە قىلىمىز. بارلىق ياخشى – يامان مىجەز – خۇلقلىرىمىز، ئەخلاقىي چۈشەنچە ئادەتلىرىمىزنىڭ مۇنبەت زېمىنى ئاشۇ ئائىلە.ئائىلىدە بەخت سائادىتىمىز، خۇشاللىق – خاپىلىقلىرىمىز ئىپادىلىنىدۇ. چارچىغاندا، ئۈمىدسىزلەنگەندە، غەلىبە شادلىقىدىن خۇشال بولغاندا يەنە ئاشۇ ئائىلىدىن خۇشاللىق تاپىمىز، شۇڭا ئائىلە ئۇ مەڭگۈلۈك تېما.ئائىلە ماھىيەتتە كىچىكلىتىلگەن جەمئىيەت بولۇپ، ھەممە ئىش ئائىلىدىن باشلىنىدۇ. ئىناقلىق، مېھىر – مۇھەببەتلىك قەلب، سەمىمىي – ساداقەتمەن بولۇش، تىرىشچان، ئىقتىسادچان بولۇش، مەرد – مەردانە بولۇش، ھەقىقەتنى ياقىلاشتەك ئېسىل خىسلەتلەر ئاشۇ ئائىلىدە يىلتىز تارتىپ، بىخ سۈرۈپ، كىشىلىك تۇرمۇشتا تاتلىق مېۋە بەرسە، يەنە ئىتتىپاقسىزلىق، بېخىللىق، ئۇششاق سۆزلۈك، لايغەزەللىك قاتارلىق بىر قاتار يامان ئىللەتلەرنىڭمۇ بۆشۈكى شۇ ئائىلە. شۇڭا ھەر قانداق ئىسلاھات ئەڭ ئاۋۋال ئائىلىدىن باشلانسا، ئاندىن مۇۋەپپەقىيەت قازانغىلى بولىدۇ، ھەر بىر ئائىلىنىڭ بەختلىك، ئىناق بولۇشى پۈتكۈل جەمئىيەت ئىناقلىقىنىڭ مۇھىم ئاساسى دەيمىز.ئەلۋەتتە، ‹‹نىكاھ، پەرزەنت، مەجبۇرىيەت›› نىڭ بىرلىكىدىن شەكىللەنگەن ھەر بىر ئائىلىدە ئائىلە ئەزالىرىنىڭ جەمئىيەت، ئەل – ئاۋام، ئۇرۇق – قەۋم ئالدىدا ئادا قىلىدىغان مەجبۇرىيىتى ۋە مەسئۇلىيىتى بولىدۇ. ئائىلىدە ئەر – خوتۇنلار ئىناقلىقى، ئاتا – ئانىلارغا بولغان ۋاپادارلىق، پەرزەنتلەرگە بولغان مەسئۇلىيەت ۋە مەجبۇرىيەت ئۆز جايىدا ياخشى رول ئويناپ، پەرزەنت تەربىيەسى، ئىجتىمائىي ئەخلاق ۋە ئائىلە ئەخلاقىي فۇنكسىيەلىرى ياخشى جارى قىلدۇرۇلغاندىلا، ئائىلىدىن ئىبارەت مۇقەددەس بىرلىك راۋاج تاپىدۇ، گۈللىنىدۇ. شۇڭا شۇ ئائىلىدىكى ئەر – خوتۇنلارنىڭ بىر – بىرىنى ھۆرمەتلەپ، ئۆزئارا ئىناق بولۇپ، پەرزەنتلەر ئالدىدا ئۈلگىلىك رولىنى جارى قىلدۇرۇپ، پەرزەنتلەرگە ئەنئەنە، ئۆرپ – ئادەت تەربىيەسىنى سىڭدۈرۈش بىلەن بىللە، پەرزەنتلەرنى پەن – مەدەنىيەت بىلىملىرى بىلەن قوراللاندۇرۇپ، ساپالىق ئەۋلاد تەربىيەلەشكە كۈچ چىقىرىپ، ئىناق، بەختلىك ئائىلە قۇرۇپ، ئىناق جەمئىيەت بەرپا قىلىش ئۈچۈن كۈچ چىقىرىشتىن باش تارتمايدىغان مەسئۇلىيىتى بار.(مەنبەسى: جۇڭگو ئۇيغۇرچە رادىيو تورى، تەھرىر: گۈلبەھرەم مۇختار)
ئانا، سىز ياققان نانلارنى بەكمۇ سېغىندىم
تۇرسۇنجان ئابدۇرېھىمكىچىكىمدە ئۆيىمىز كەپىلىك ئۆيلەر بولغاچقا، ھويلىمىزدا تونۇر بار ئىدى. ئۇ ۋاقىتلاردا ھەپتىدە بىر قېتىم نان يېقىپ يەيتۇق. دادام، ئاناملار بىزنى ئەتراپلىق چوڭ بولسۇن دەپ دائىم ئائىلە ئىشلىرىغا ئارىلاشتۇراتتى. نان ياقماقچى بولسا دادام، ئانام خېمىرنى تەييار قىلسا، مەن ئۆينىڭ كىچىكى بولغاندىكىن تونۇرنىڭ كۈلىنى ئالاتتىم. ھەدە، ئاكىللىرىم ئوتۇن تەييارلاپ تونۇرغا ئوت سالاتتى. ئۆيىمىزدە خۇددى باشقا ئۆيلەردىكىگە ئوخشاش سۇپۇرا بار ئىدى. خېمىرتۇرۇچنى ئاشۇنىڭ ئىچىدە ساقلايتتۇق. تەبىئىي خېمىرتۇرۇچ بىلەن، ئەلگەك بىلەن تاسقالغان ئۇنغا ئاز تولا قوناق ئۇنى دېگەنلەرنى ئارىلاشتۇرغاندىن كېيىن ئىسپورتچىلاردەك تېتىك ھەم چاققان كەلگەن دادام يېڭىنى جەينىكىگىچە تۈرۈۋېتىپ، خېمىر يۇغۇراتتى، بەزىدە بۇ ئىشلارنى ئانام قىلاتتى. ئانام «خېمىرنى ئوبدانراق پىشۇرايلى» دەپ تەكرار-تەكرار ئەيلەيتتى. بۇنىڭغا ئاچىلىرىممۇ قاراپ تۇرمايتتى. ئانام ناننىڭ تەمى تېخىمۇ تاتلىق، يېيىشلىك بولسۇن دەپ كۆزلىرىنىڭ ئېچىشىپ ياش ئېقىپ كەتكىنىگە قارىماي باش پىيازنى ئۇۋاق چاناپ، ئۇنىڭغا چۈچۈگەن ياغ قويۇپ زۇۋۇلا قىلىپ ئاچقان نانلارنىڭ ئۈستىگە تەكشى سۈركەيتتى. شۇنىڭ بىلەن پىشىپ چىققان نانلار باشقىچە تاتلىق بولاتتى. ئۇ ۋاقىتلاردا گەرچە ئانام بىز بالىلارنى ياخشى ئوزۇقلاندۇرۇش ئۈچۈن ھەر كۈنى بىز مەكتەپتىن كەلگۈچە ھەر خىل تاماقلارنى ئېتىپ تەييار قىلسىمۇ، لېكىن بىز تاماقتىن كېيىنمۇ ئانچە-مۇنچە نان يەپ قوياتتۇق. ئانام بىر قېتىمدا كەينى-كەينىدىن ئىككى تونۇر نان ياقسىمۇ، بىزنىڭ ئۆيگە نان توشىمايتتى. ئانام ياققان ئۇ نانلار نېمىدىگەن تەملىك-ھە! ئالتۇنغا تېگىشكۈسىز دەرىجىدە دەڭا تېخى. قولى ئەپلىك دادام كىچىك ۋاقتىدىلا چوڭ دادامدىن تونۇر سېلىشنى ئۆگىنىۋالغانىكەن. دادام دائىم: «تونۇرنىڭ شورى ياخشى بولسا، قېلىپ ياخشى ياسالسا، ياخشى تونۇر بولىدۇ. بۇنداق تونۇرنىڭ نېنىمۇ تىلغا تېتىغۇدەك نان بولىدۇ» دەيتتى. ھەم ھويلىمىزدىكى تونۇرنى بىز بالىلارنى سەپەرۋەرلىككە كەلتۈرۈپ پات-پات يېڭىلاپ سالاتتى. بىز پەرزەنتلەر ئۆيىمىز بىنا ئۆيگە كۆچكۈچە ئانام ياققان ناننى يەپ يۈردۇق. كېيىن بازار ئىگىلىكىنىڭ تۈرتكىسىدە بازارلاردا «ئۆي»دە ياققان نانلار سېتىلىشقا باشلىدى. شۇنىڭ بىلەن بىزمۇ باشقىلارغا ئوخشاش شۇ نانلارغا يۈرۈش قىلىپ كەتتۇق. ئارىدىن ئۇن نەچچە يىل ئۆتۈپ كەتتى.شەھەردىكى كۆپ قىسىم ئانىلار ئۆيدە نان يېقىشتىن ئازادە بولۇپ كەتتى. ئەمما مەن كۆڭلۈمدىكى گەپنى قىلسام ھازىر مۇشۇ كۈنلەردە ئانام ياققان ئاشۇ نانلارنى، ئاشۇ تەبىئىي تەملەرنى ئىچى-ئىچىمدىن زارىقىپ سېغىندىم.بازاردىكى نانلار سىزگە تېتىمدۇ دەمسىز؟ كۆز يۇممايمەن، بىر قىسىم نانلار گەرچە ئەينى ۋاقىتتا ئانام ياققان نانلارغا يەتمىسىمۇ، بۇ نانلارنى ھەر ھالدا تەبىئىي نانلار دېيىشكە بولىدۇ. خېلى يىللاردىن بۇيان بازار ئىگىلىكىنىڭ ئېھتىياجىغا ئۇيغۇنلاشقان شەھەر ئەتراپىدىكى ۋە يېزىلاردىكى بىر قىسىم كىشىلەر ئۆيلىرىدە نان يېقىپ بازاردا پۇل قىلماقتا.كۈچلۈك شەھەرلىشىش پۇرىقى ئىچىدە ياشاۋاتقان نەچچە كۈندە بىر نان سېتىۋېلىش ئۈچۈن بازار ئايلىنىمىز. قارايدىغان بولسىڭىز، بىر-بىرىدىن چوڭ، كۆركەم نانلار رەتلىك تىزىلغان، نان ئىگىلىرى دائىملىق ئادىتى بويىچە خۇددى دېيىشىۋالغاندەك يۇقىرى ئاۋازدا: «مىللىي خېمىر تۇرۇچنىڭ، شور تونۇردا ياققان، مىللىيچە نان...» دەپ توۋلىشاتتى. ئۇلار يەرلىك خېمىرتۇرۇچ، شور تونۇرنىڭ يەرلىك نېنى دېسىچۇ دەيتىم ھەر قېتىم ئىچىمدە، بەزىدە شۇ بويىچە «تۈزەتكۈزۈپ» مۇ قوياتتىم. مەن ھەر قېتىم بازاردىكى نانلارنىڭ سەركىسىنى تاللاپ سېتىۋالىمەن. تەمى ھەر ھالدا يامان ئەمەس. مەن تۇرۇپ ئۇلارنىڭ نانلىرىنى ماختىغاندا ئىشلەتكەن گەپلىرىدىن گۇمانلىنىپمۇ قالدىم. ئۇلارنىڭ ئەجەبا يەرلىك خېمىرتۇرۇچ ئىشلىتىپ شور تونۇردا ياققان نانلىرى ئانام ياققان نانلارنىڭ تەمىگە يەتمەيدىكىنا؟ بۇ كۈچلۈك بازار رىقابىتىدە، ئۆزلىرىنىڭ نانلىرىنى بالدۇرراق سېتىپ چىقىرىش ئۈچۈن ئىشلەتكەن سودا تاكتىكىسىمۇ-يە؟ئۇلار ياغاچ قازاننىڭ پەقەت بىرلا قېتىم قاينايدىغانلىقىدەك ئۇلۇغ ھېكمەتنى بارا-بارا ئۇنتۇپ كەتكەنمىدۇ؟ ئەجەبا ئۇلارنىڭ ئۆزلىرىنىڭمۇ تەبىئىي نانلارنى يېگۈسى يوقمىدۇ؟ ياكى ئۆزلىرىگە ئايرىم، خېرىدارلارغا ئايرىم ياقامدىغاندۇ؟بىز ھەر ۋاقىت قېرىنداشلارنىڭ سەمىمىيلىكىگە موھتاج. بولۇپمۇ يېمەك- ئىچمەك تىجارىتىدە تېخىمۇ شۇنداق.(مەنبەسى: جۇڭگو ئۇيغۇرچە رادىيو تورى، تەھرىر: پولات ئاماننۇرى)
نەسرتۇخان مۇھەممەدئانا، سەن شۇنداق بىر ئۇلۇغ ئىنسانكى، سېنىڭ بالىلىرىڭغا شۇ ئارقىلىق ۋەتەن، مىللەتكە قوشقان تۆھپىلىرىڭ تارىختىن بۇيان مەدھىيەلىنىپ كەلمەكتە. ئانا سەن دېمىسىمۇ بىر قولۇڭدا بۆشۈكنى تەۋرەتسەڭ، بىر قولۇڭدا دۇنيانى تەۋرىتىپ كېلىۋاتىسەن.ئاددىيسى، ھەممىمىزگە ئايان، ھەربىر ئىنسان ئانىنىڭ قورسىقىدا تۆرىلىپ، يېتىلىپ، بۇمۇ يەتمىگەندەك ۋاقتى-سائىتى كەلگەندە ئانىنى تولغاق ئازابىدا قىيناپ، دۇنياغا كېلىمىز. بىزنىڭ شۇ كۆيۈمچان ئانىلىرىمىز ئاچچىق تولغاق يەۋاتقان چاغلىرىدىمۇ بىزنىڭ ئامان-ئېسەن تۇغۇلىشىمىزنى كەلگۈسىدە ياراملىق ئادەم بولۇپ چىقىشىمىزنى تىلەيدۇ، دۇنياغا كەلدۇق، ئانىمىزنىڭ تۇگىمەس–پۈتمەس بىز ئۈچۈن جان كۆيدۈرۈشلىرى باشلىنىدۇ. مۇشۇ ئانىلارنىڭ قولىدا بەزى ۋاپادار، كۆيۈمچان، ئەلگە نەپ يەتكۈزىدىغان ئىنسابلىق پەرزەنتىلەر يېتىشىپ چىقسا، بەزىلەرنىڭ قولىدا مۇشۇ ئانىلارنىڭ تارتقان جاپاسىنى بىلمەيدىغان، ئانىلارنى زار-زار قاقشىتىپ قارا دەرۋازىلاردىن چىقمايدىغان، ئانامنىڭ ماڭا مۇشۇنداق كۆيۈنۈشلىرىنى مېنى مۇشۇ دۇنياغا ئاپىرىدە قىلغانلىقى ئۈچۈن بەرھەق دەيدىغان ئىنسابسىز، قىزىل كۆز پەرزەنتلەرمۇ يېتىشىپ چىقىۋاتىدۇ. ھەممىمىز بىلىمىز، بىزنىڭ كۆيۈمچان ئانىلىرىمىز ھەرگىزمۇ ئۆزى بۇ دۇنياغا كۆز ئاچتۇرغان، ئوماق بالىلىرىنىڭ كەلگۈسىدە ياراملىق ئادام بولۇپ چىقىشىنى، ھېچ بولمىغاندا ئۆزىنىڭ نېنىنى ئۆزى تېپىپ يەيدىغان ئادەم بولۇپ چىقىشىنى تىلەيدىغۇ.مەنمۇ بىر ئانا بولغاندىن كېيىن بىلدىمكى، ئانا بولۇش ئۇنداق ئېغىزدىكى ئاسانلا گەپ ئەمەسلىكىنى چوڭقۇر چۈشىنىپ يەتتىم. مەنمۇ ئاتا-ئانامدىن ئالغان تەربىيەلىرىم ئارقىلىق پەرزەنتىلىرىمنى تەربىيلەۋاتىمەن. ئۇلارنىڭ ياراملىق ئادەم بولۇپ چىقىشى ئۈچۈن تىرىشىۋاتىمەن، شۇنىڭ بىلەن بىرگە توغرا يولدىن قېيىپ كېتىپ قاياققا مېڭىشنى بىلەلمەي، دائىم ئۆزىنى دۇنياغا ئاپىرىدە قىلغان ئانىسىدىن، دادىسدىن كۆرۈپ، ئۇلارنى زار-زار قاقشىتىۋاتقان ئىنسانلارغىمۇ شۇنى دېگۈم كېلىدۇ، كۆزۈڭنى ئېچىپ قاراپ باق، ئانا بۇ دۇنياغا بىر مېھمان، بىر كېلىدۇ، كەتسە ھەرگىزمۇ قايتىپ كەلمەيدۇ. بار چېغىدا ئاناڭنىڭ كۆڭلىنى ئاۋايلىماي، كېيىن پۇشايمان قىلىپ ئانامغا بۇ ئىشنى قىلىپ بەرسەم بوپتىكەن، بۇ گەپنى دېمىسەم، بېقىۋالسام بوپتىكەن دېگەن چېغىڭدا ئاناڭ بەلكىم بۇ دۇنيادىن ئاللىقاچان كېتىپ قالغان بولغان بولۇشى مۇمكىن. سەن ئۇ ۋاقىتتا سوغۇق قەبرىنى قۇچاقلاپ يىغلاپ-قاقشىغىنىڭ بىكار. شۇڭا بار چېغىدا ھۆرمىتىنى قىلىپ ياخشى بېقىۋېلىپ، يوق چېغىدا سەۋر قىلىشنى ئۆگىنىۋال. بۇ ئۆتنە جاھان، باشقىلار كۆرمىدى، بىلمىدى دەپ ئاناڭغا ۋارقىراپ، قاقشىتپ ئۆتسەڭ، بەلكىم ئۇزاق ئۆتمەي بۇنى بالىلىرىڭ ئۆزۈڭگە ياندۇرۇپ بەرمىسۇن.جېنىم ئانا سېنىڭ قېرىپ مۈكچىيىپ ماڭالمايدىغان بولۇپ قالغاندىمۇ بىزدەك بالىلىرىڭ يوقلاپ كەلسە، ھېلى ئاغرىپ بولالمايۋاتقان يەرلىرىڭ ساقىيىپ قالغاندەك بولۇپ ئۆمىلەپ بولسىمۇ قوپۇپ بالىلىرىڭغا، نەۋرە-چەۋرىلىرىڭگە چاي قۇيماقچى بولۇۋاتقان ھالىتىڭنى ھەر بىر كۆرسەم ئىچىم شۇنداق ئاچچىقى بولۇپ، كۆزلىرىمگە يېغا يامىشىدۇ. شۇڭا، جېنىم ئانا، بىز سېنىڭ بىزگە قىلغان مىننەتسىز ئەجىرلىرىڭنى ساناپمۇ تۈگىتىپ بولالمايمىز، ئانا، ئەمدى بىزگىمۇ سېنى ئۆينىڭ تۆرىدە ئولتۇرغۇزۇپ قويۇپ بېقىش، مېھمان قىلىۋېلىش پۇرسىتى بەرگىن. شۇ ئارقىلىق كېيىن ئۆزەمنىڭ بالىلىرىنىڭمۇ مېنى ئۆز ۋاقتىدا يوقلاپ، ھۆرمەتلەپ ئۆتۈشى ئۈچۈن ھازىردىن باشلاپ يول ھازىرلىۋالاي، جېنىم ئانا.(مەنبەسى: جۇڭگو ئۇيغۇرچە رادىيو تورى، تەھرىر: پولات ئاماننۇرى)
مانا بۈگۈن شەنبە، يالغۇز قالغان ئانا ئاۋالدىقىدەكلا مەھەللە دوقمۇشىدا خۇلۇم - خوشنىلار بىلەن پاراڭلىشىپ ئولتۇراتتى، ئۇنىڭ ئولتۇرغانسىرى ئولتۇرغىسى كېلەتتى، خوشنىلارنىڭ كىرىپ كەتمەسلىكىنى، مۇشۇنداق ئولتۇرۇپ ئۇيقىسى كەلگەندە كىرىپلا ئۇخلىۋېلىشنى غايىۋانە ئۈمىت قىلاتتى، ئۆيىگە، ياق ئاۋۇ مۇزدەك قاپقاراڭغۇچىلىققا زادىلا كىرگۈسى يوق ئىدى، ھەي، ئامال قانچە، ھەممە ئادەم گالغا ئىشلىمىسە تېخى، خۇلۇم خوشنىلارمۇ ئەدەب - تەكەللۇبلىرى بىلەن خوشلاشتى ، ئۇمۇ ئېغىر قەدەملىرى بىلەن ئۆيىگە قەدەم تاشلىماقتا ئىدى ، كۆڭلى شۇنچە يېرىم بولسىمۇ ، كۆڭلىنىڭ بىر يەرلىرىدىن يەنىلا غايىۋانە ئۈمىت ئۇچقۇنلىرى چاقنايتى ..."ھەي ، مۇشۇ كىچىك ئوغلۇم ئەنقەرجان بۈگۈن ئەتىگەن تېلفۇن ئۇرۇپ كەچتە كېلەلمەيمەن، ئايالىمنىڭ مىجەزى يوق دەۋاتقان، ياش باللار دىگەن ئىشنى چالا قىلىدۇ، بىرەر نەرسە كام كۇتا بولۇپ قالغان بولسا كېلىپ قالارمۇ، بىچارە بالام " دەپ ئويلىغان ئانا قورسىقىغا تاماق يىيىشنىمۇ ئۇنتۇپ ئولتۇرۇپ كەتتى، ئۇنىڭ دەررۇ ئوغلىنىڭ ئۆيىگە بېرىپ باققۇسى كەلدى، يۇ بۇ ئويىدىن دەرھال يالتايدى، تېلفۇن ئۇرۇپ بېقىشنىمۇ ئويلىدى، بىراق "تېشلىقمۇ ئانا؟" دەپ تېلفۇن ئېلىشنىڭ ئورنىغا "ۋەي، ھە؟ مەن، ئەنقەر ئاپىڭىزكەن" دىگەندىن باشقىنى بىلمەيدىغان كېلىنىنىڭ تېلفۇن ئېلىپ قېلىشىدىن ئەنسىرىدى، ھېلىمۇ ئەنقەرجاننى ئۇ كېلىىنىڭ ئالدىدا جىق "يەرگە قارىتىۋەتتى "!!! ھەي ، بىچارە ئانا !ئانىنىڭ قورسىقى ئاچقاندەك قىلمايتى ، ئۇ ئېغىر قەدەملىرى بىلەن ئاشخانىغا كىرىپ چۆگۇنغا سۇ ئالدى، جۈمەكتىن چۈشۈۋاتقان سۇ ئۇنىڭغا شۇنچىلىك سوغۇق بىلىندى، بەدەنلىرىنى تىترەك بېسىپ، تولغىشىپ كەتتى، ئوچاققا ئوتنى يېىقىپ قويۇپ ئوتنىڭ يېنىدىن نېرى كەتكۈسى كەلمىدى، 60 يىل ئوچاق بېشىدا مىدىرلاپ ھەممەيلەننى قاتارغا قوشقان بۇ ئانىنىڭ بۈگۈن پەقەتلا تاماق ئەتكۈسى يوق ئىدى، كۈيىۋاتقان ئوتقا قاراپ خىيالغا چۆككەن ئانا نىمىلەرنىدۇ پىچىرلاپ قوياتتى، كۈلۈپ قوياتتى، بىراق كۆپ ھاللاردا يەنىلا شۇنداق غەمكىن، غېرىپ بولۇپ قالاتتى، " چوڭ، كىچىك ئىككى قىزىم ئىككىلىسى بۈگۈن ئېنىق كېلەلمەيدۇ، بۈگۈن دىگەن شەنبە، ئۇلارنىڭ گېپى بويىچە ئېلىپ ئېيتقاندا "جەمئىيەت بىلەن ئارلىشىپ يول " تاپىدىغان كۈن، ھەي، بىچارە قىزلىرىم، چوكانلارنىڭ مودىسىغا ئەگىشىمەن دەپ نېپىز بىر نىمىلەرنى كىيىشىپ، نەلەردە توڭلاپ تىترەپ ئويناۋاتقانسىلەر شۇ چايلىرىڭلارنى، ئاشۇ ئۆيۈڭلاردىكى كومپيوتېرنى مۇشۇ ئۆيگە ئەكىلىپ قويۇپ بەرسەڭلار، نەۋرىلىرىم يېنىمدا ئولتۇرۇپ ئوينىسا، مەنمۇ يالغۇزچىلىق تارتمايتىم ئەمەسمۇ، ئۆيۈڭلارنىڭ توكىمۇ تېجىلەتتى، مەن بارغاندا قۇدىلار ئالدىدا " ئاپا ، نىمانداق گەپ قىلسا ئاڭلىمايسەن؟ چۈشەنمىدىڭمۇ يا؟ ئوبۇرنىنىڭ چىرىغىنى ئۆچۈرۋەتمەي چىققىنىڭ نىمىسى ؟ توك دىگەن قىممەت تۇرسا " دەپ سىلكىشلەپ كەتكەنىدىڭ، مانا مەن توكنى ئىشلىتىپمۇ ئىشلىتىپ بولالمايدىكەنمەن، توك يەيدىغاننىڭ ھەممىسىنى مۇشۇ ئۆيگە ئەكىلىپ قويۇڭلار، پېنسىيە مائاشىم ماڭا يېتىپ ئاشىدۇ، باللىرىم، ماڭا پەقەت سىلەر، بالاڭلار كېرەك " ...چاي قاينىدى، ئانا زورىغا ئىككى چىشلەم نان بىلەن ئازراق قۇۋۋەت تالقىنى چىلاپ ئىچتى، تېلۋۇزۇردا بېرىلۋاتقان چەتئەلنىڭ تەرجىمە فىلىملىرى ئانىنىڭ ئىچىنى سىقتى، "مەشرەپ " پروگراممىسىنى باشلىغىلى خېلى ۋاقىت بار دەپ ئويلىغان ئانا تېلۋۇزۇرنى ئۆچۈرۋەتتى، ئۆي ئىچى تىم تاس جىم -جىت بولۇپ، خۇلۇم خوشنىلارنىڭ ئۆيلىرىدىكى ۋاراڭ - چۇرۇڭ، كۈلكە، چاقچاقلار ئاندا، مۇندا ئاڭلىنىپ قالاتتى، ئۇنى تېخىمۇ غېرىپلىق باسقانىدى، ئۇ ئۆزىنى بۇ مۇھىتتىن قۇتقۇزۇشنى ئويلىدى، دەرھال چىراقلارنىڭ ھەممىسىنى يېقىۋەتتى، كۆرگىسى كەلمىسىمۇ تېلۋۇزۇرنى ئېچىپ قويدى، ئۇنىڭ قوپۇپ بىر يەرگە بارغۇسى كېلەتتى، بىراق پۇتلىرىنى سۆرەپ نەلەرگە بېرىشىنى بىلەلمەيتى، ئىشقىلىپ، ئۇنىڭ پەرزەنتلىرى بىلەن پاراڭلاشقۇسى بار ئىدى، ئۇ ئۆزىنىڭ پىسخىكىسىنى ئۆزى تەڭشەپ تۇرالىغاچقا نەچچە يىلدىن بۇيانقى يالغۇزچىلىق، بالىلىرىنىڭ ئەقىلسىزلىكى تۈپەيلى بولغان كۆڭۈلسىز ئىشلار سەۋەبىدىن يىقىلىپ قالمىغان قەيسەر ئانا ئىدى !ئۇ كىرىسلوغا قويۇلغان ياستۇققا بېشىنى قويغىنىچە، تۈگۈلۈپ يېتىپ، خىياللارغا چۆكمەكتە ئىدى، ئەزگۈ خىياللار بىلەن ئۇ ئۇخلاپ قالغانىدى، ئۇنىڭ نىمە چۈش كۆرگەنلىگى بىزگە نامەلۇم، ئىشقىلىپ ئۇ ئۇخلاۋېتىپ نەچچە قېتىم كۈلۈمسىرىدى، نەچچە قېتىم ئاۋازىنى چىقىرىپ كۈلۈپ كەتتى، بەلكىم بالدىن تاتلىق نەۋرىلىنى كۆرگەندۇ، دىمىسىمۇ ئالدىنقى ئايدا "ئاشۇ ئۆيگە ئاپىرىپ بالىنى زۇكام قىلىپ قويدۇڭ، دەپ چالۋاقىغان كېلىنى راھىلەنىڭ ئالدىدا تىرنىقىنى تاتىلاپ تۇرغان ئوغلى ئەنقەرجاننىڭ، بالىنى ئەكەلمەمسەن دىگەن سۇئالىغا، ئاپا، بالا ئاران ساقايدى، سەل ياخشى بولغاندا ئەكىلەي " دىگىنىگە مانا ئىككى ئايدىن ئاشتى ،ئۈچ ياشقا كىرەي دەپ قالغان ئوماق، چۈچۈك نەۋرىسى بۇ ئانىغا بەكلا ئامراق ئىدى، ئانا بەلكىم چۈشىدە شۇنى كۆرگەن بولۇشى مۇمكىن .ئىشىك قوڭغۇرىقىنىڭ سايرىشى بىلەن ئۇيقۇدىن ئويغانغان ئانا، چوقۇم باللىرىم كەلدى دەپ بەك مېڭىسىگە قان چۈشۈشتىن ئەنسىرمەك يوق، ياش قىزلاردەك چاققانلىق بىلەن بېرىپ ئىشىكنى ئاچتى، دەرۋەقە، ئوغلى ئەنقەر ئىشىك ئالدىدا تۇراتتى، ئۆيى بىرىنجى قەۋەت بولغاچقا، تالادا، تاكسىدا ئولتۇرغان كېلىنى ۋە نەۋرىسىنى كۆرگەن ئانا، "بالام، خوتۇن، باللىرىڭنى ئۆيگە باشىلماي نىمە ماشنىدا قويۇپ كىردىڭ ، بول ، بالىنى مەن ئالاي " دەپ سىرتقا ماڭدى ، بىراق ئوغلىنىڭ " ئاپا ، بولدى ، ئۇلار كىرمەيدۇ ، بىز ھازىرلا كېتىمىز ، بۈگۈن ئەل ئاغىنىلەر ئوينىغان بىر بانكىت بار ئىدى ، ئاياللىرىمىزمۇ قاتنىشاتتى ، سەل پۇلۇم كەملەپ قالغانىدى ، سەندىن ئازراق قەرز ئالاي دىگەن ئىدىم " دىگەن سۆزى بىلەن سىرتقا تاشلانغان قەدىمىنى توختاتتى ، گەرچە، ئوغلىنىڭ دىتسىزلىقى ئۇنىڭ باغرىنى پىچاقتا تىلغاندەك ئېچىشتۇرۋەتكەن بولسىمۇ، نەۋرىسىنىڭ ئىشقىدا، ئۇنىڭ ئۈستىگە ئوغلىدىن رەنجىگۈسى كەلمىگەن بىر روھى ھالەتتە ئىدى، تاكسىدىن چوڭ ئانىسىنى كۆرگەن نەۋرىسى ئاپىسىىدىن يۇلقۇنۇپ ماشىنىدىن چۈشۈشكە ئۇرۇناتتى، چۈشۈپ سالام قىلىش ئەمەس، قاراپ كۈلۈپ قويۇشنىمۇ بىلمەي غادىيىپ ئولتۇرغان كېلىنى بولسا ھە دەپ بالىنى سىلكىشلەپ جىم قىلىشقا ئۇرۇنىۋاتاتتى ، ئانا قاراپ تۇرۇشقا چىدىيالمىدى ، كۆزلىرىدىن ئاققان بىر تامچە ياش مەڭزىدىن سىرغىپ چۈشكەندىلا ئۇ ئېسىگە كەلگەندەك بولدى.- جۈر بالام ، ئۆيدىن ئېلىپ بېرەي دىگىنىچە ئوغلىغا چاندۇرماي كۆزىدىكى يېشىنى سۈرتۈپ ئوغلىنى ئۆيىگە باشلىدى دە سورىدى " قانچە پۇل كېرەك بولۇپ قالدى بالام" ؟- 1000 سوم دەپ جاۋاب بەردى تاقەتسىزلىك بىلەن ئولتۇرۇشقىمۇ رايى بارمىغان ئەنقەر.ئانا مىڭ سوم پۇلنى ساناپ ئۇنىڭغا تۇتقۇزدى ، ئەمدى ئۇنىڭغا چاي قۇيماقچى بولغانىدى ، ئۇنىڭ رەت قىلىشىغا ئۇچرىدى ، " ئانا ، بۈگۈن ئالدىرايمەن ، كېيىن كېلەي " دىگەن گەپنى ئاران دىيەلىگەن ئەنقەرنىڭ ئارقىدىن چىققان ئانا تاكسىنىڭ ئارقىدىن قاراپ نەۋرىسىنىڭ ئارقا دەرىزىدىن ئۆزىگە قاراپ تۇرغانلىقىنى كۆردى، ئۆيىگە قايتىپ كىرگەندىن كېيىن، ئۆزىچە يەڭگىللەپ قالغاندەك بولۇپ قالدى، ئۇ بەزىدە كۈلۈمسىرەپ، بەزىدە ئىپادىسىزلا ئۆز ئۆزىگە سۆزلەپ قوياتتى، " مانا ، دىمىدىممۇ ، كېلىدۇ دىدىم كېلىدۇ ، مەيلى نىمىگە كەلسۇن ، ئىشقىلىپ ئاپام بار دەپ مۇشۇ ئۆينى تېپىپ، مېنى پانا تارتىپ كېلىدۇ، پۇل سورىسا نىمە بوپتۇ، ئەزەلدىنغۇ بۇنداق ئۇششاق قەرزلەرنى قايتۇرۇپ باققىنى يوق، قايتۇرمىسا نىمە بوپتۇ، پۇلنى كىم خەجلىسە نىمە بوپتۇ، ماڭا تۇرمۇشۇمغا يەتكىدەكلا بولسا بولدى ئەمەسمۇ، نەۋرەمنىڭ ماڭا قىلىپ كەتكەنلىرىنى قانداق قىلاي، جېنىم پارەمنىڭ، راھىلەنى قىرقى توشقاندا ئەكىلىپ بىر قوللۇق بېقىپ ئوغلىنى 2 ياشقىچە چوڭ قىلىپ بەردىم، شۇنىڭ يۈزىدىن بولسىمۇ بوپتۇ چۈشسەڭ چۈش، چوڭ ئاناڭنى كۆرىۋال دىمىدى، مەندە يۇقۇملۇق كېسەل بولمىسا، توۋا خۇدايىم، نىمانداق قىلىدىغاندۇ ؟ ھەي ... بوپتۇلا، مۇشۇ بالىلىرىم ئۇرۇشماي، ساق - سالامەت ئىناق -ئىتىپاق ئۆتكەننىڭ ئۆزىگە شۇكرى، مەن نىمە ئىدىم، پۇتۇم گۆرگە ساڭگىلىدى، رەھمەتلىك دادىسىدەك، ئەزرائىلنىڭ تىزىملىكىگە چۈشۈپ بولدۇق، قاچان مېڭىشنى خۇدايىم ئۆزى بىلىدۇ، ئەرزىمەس كۆڭلۈمنى دەپ بالىلارنىڭ ئارىسىغا سوغۇقچىلىق سالماي، كېيىن ئوڭشىلىپ كېتەر، نەۋرەممۇ چوڭ بولار، ئۆزى يۈگرەپ كېلىدۇ ئەتە ئۆگۈن قاراپ تۇرۇڭلار " دەپ نەۋرىسىنىڭ ئوماق قىلىقلىرىنى ئويلىغان مېھرىبان ئانا ئۆزىچە بۈگۈنگە رازىمەنلىك بىلەن ئاخىرقى قېتىملىق نەزىرىنى تاشلاپ بالدۇرراق ئۇخلىۋېلىشنى ئويلايتى، ئۇنىڭ قەلبىدە ئەزەلدىن رەنجىش بولۇپ باقمىغان ئىدى، چۈنكى ئۇ ھەممىنى چۈشەنگەن، بىلگەن ئىدى، ئۇنىڭ قەلبىدە رەنجىشنىڭمۇ، رەنجىتىشنىڭمۇ ھاجىتى يوق ئىدى، ئۆزىنىڭ يالغۇز قېلىشىنى ھېچكىمدىن كۆرمەيتى، ئۇ ئەنە شۇنداق، سەۋرچان، ئاقكۆڭۈل، قەيسەر ئانا ئىدى !(مەنبەسى: جۇڭگو ئۇيغۇرچە رادىيو تورى، تەھرىر: شېرىنگۈل توختى)
ئوغۇل بالا مىلىچماللار دۇكىنىغا كىرىپ تېلىفون ئۇرۇۋالماقچى بولدى. دۇكان خوجايىنى تەبەسسۇم بىلەن ماقۇل بولدى. دۇكان ئىچى چۆلدەرەپ تۇرغاچقا، ناھايىتى جىمجىت ئىدى. بالىنىڭ تېلىفوندا سۆزلەشكەن ھەر بىر سۆزىنى خوجايىن ئېنىق ئاڭلاپ تۇراتتى.- خانىم، ئۆيىڭىزنىڭ چىم ئاسراش خىزمىتىنى ماڭا بەرسىڭىز قانداق؟ ـــ دېدى بالا.تېلېفوننىڭ قارشى تەرىپىدىكى ئايال بالىغا:ـــ بىرەيلەن بۇ ئىشنى قىلىۋاتقان ئىدى، ـــ دەپ جاۋاب بەردى.ـــ خانىم، مېنىڭ ئىش ھەققىم تولىمۇ ئەرزان، ھازىرقى خىزمەتچىڭىز ئېلىۋاتقان ئىش ھەققىنىڭ يېرىمىنى ئالىمەن، ـــ دېدى بالا.قارشى تەرەپتىن بولسا ھازىرقى چىم ئاسرىغۇچىسىنىڭ خىزمىتىدىن ئىنتايىن رازى ئىكەنلىكىنى ئېيتتى.بالا بۇ ئىشقا ئىخلاسى باردەك قىلاتتى، ئۇ بەل قويۇۋەتمىدى.ـــ خانىم، بۇ خىزمەتنى ماڭا بەرگەن بولسىڭىز، چىملىقىڭىزنى ئاسراپ بېرىشتىن سىرت ئۇنىڭ ئەتراپى ۋە ھويلا-ئاراملىرىڭىزنى تازىلاپ بېرەتتىم. شۇنىڭغا ھۆددە قىلىمەنكى، چىملىقىڭىز پۈتۈن بازاردىكى ئەڭ پاكىز، ئەڭ چىرايلىق چىملىققا ئايلىناتتى.ئەمما ئايال سىپايىلىق بىلەن ئۇنى رەت قىلىۋەتتى. بالا تېلېفوننى قويۇۋەتتى. باشقىلارنىڭ رەت قىلىنىشىغا ئۇچرىغان بالىنىڭ چىرايىدىكى خۇشاللىقنى كۆرگەن خوجايىن ئۇنىڭغا ھەيران بولدى ۋە قايىل بولغان ھالدا:ـــ بالام، سېنىڭ تۇرمۇشقا تۇتقان مۇشۇ خىل پوزىتسىيەڭنى ياقتۇرۇپ قالدىم، خالىساڭ مېنىڭ دۇكىنىمدا ئىشلىگىن.ـــ ياق، رەھمەت، ـــ دېدى بالا، ـــ بايا پەقەت قىلىۋاتقان خىزمىتىمنى باھالىتىپ باقتىم، مەن تېلېفون قىلغان خانىمنىڭ چىملىق ئاسرىغۇچىسى دەل ئۆزۈم بولىمەن.خالىدە ئوسمان تەرجىمىسى(مەنبەسى: جۇڭگو ئۇيغۇرچە رادىيو تورى، تەھرىر: پولات ئاماننۇرى)
ئەخمەت ئىمىنئەي ئانا تىلىم-ئانامنىڭ تىلى!ئانا تىلىم!ئەي ئانام بەرگەن تىل!مەن سىنى ئانامدەك ئەزىزلەيمەن!سىنى ئاڭلىسام،ئانامىنىڭ ئوتلۇق يۈرەك خىتابىنى ئاڭلىغاندەك بولىمەن؛ سىنى سۆزلىسەم،شۇ خىتابقا جاۋاپ سادايىمنى ياڭراتقاندەك بولىمەن.ئانام ماڭا تۇنجى قېتىم"بالام-باغرىم" دىگىنىدە سەن بىلەن-دەل مۇشۇ ئۇيغۇر تىلى بىلەن سۆزلىگەن. مەنمۇ تۇنجى قېتىم"ئانا "دىگىنىمدە،سەن بىلەن-مۇشۇ تەۋەرۈك تىل بىلەن سۆزلىگەن.ئانا تىلىم ،سىنىڭ ھەر بىر تاۋۇشىڭدا ئانامنىڭ يېقىملىق تىنىقلىرى بار؛ سىنىڭ ھەر بىر ئۇرغۇڭدا ئانامنىڭ نەپىس ھېسسياتىنىڭ ئۇرغۇشلىرى بار؛سىنىڭ ھەر بىر ياڭرىشىڭدا ئانامنىڭ غۇرۇرى بار، ئپتىخارى بار.مەن سەن ئارقىلىق ئانامنىڭ كەچمىشلىرىنى ئۇققان؛سەن ئارقىلىقلا ئەجدادلارنىڭ كىملىكىنى ئۇققان؛سەن ئارقىلىقلا ئانا ۋەتەننىڭ نېمىلىكىنى ئۇققان.شۇنداق،سەن ئارقىلىق مىنىڭ ئۇققان-بىلگەنلىرىم جىق،ناھايتى جىق: سەن ئارقىلىق ئۇرخۇن ۋادىسىدىكى مەڭگۈ تاشلارنىڭ سىرىنى ئۇقتۇم،ئەجدادلىرىمنىڭ گۈللىنىش ۋە خاراپلىشىش تارىخى كۆز ئالدىمدا ئايان بولدى. ئۇنىڭدىكى غالىبلىققا بولغان مەدھىيە كۆڭلۈمنى يايراتتى، مەغلۇبىيەتكە ئۇقۇلغان مەرسىيە يۈرىكىمنى قاقشاتتى.سەن ئارقىلىق "ئۇغۇزنامە"نى-مەشھۇر قەھرىمانلىق داستانىنى ئۇقۇدۇم. ئۇغۇز خاقاننىڭ "ئاتلان" دەپ نەرە تارتىشلىرى يۈركۈمنى لەرزىگە سالدى،جەڭ تۇلپارلىرىنىڭ تاشقا تەگكەن تۇياقلىرىدىن چاچرىغان ئۇچقۇن كۈزۈمنى چاقناتتى.سەن ئارقىلىق "ئالتۇن يارۇق"نىڭ نىمىلىكىنى ئۇقتۇم.بېشبالىقلىق تىلشۇناسىمىزنىڭ تاۋغاچ تىلىدىن ئۆرۈگەن بۇددا ھىكايىلىرى مىنى گۈزەل بىر ئەپسانە دۇنياسىغا باشلاپ باردى. بۈگۈنكى ئىدىقۇت خارابىسىگە قاراپ ئۆتمۈشتىكى ئاجايىپ بىر سەلتەنەتنى كۆز ئالدىمغا كەلتۈردۈم.سەن ئارقىلىق "ئىككى تېكىننىڭ ھىكايىسى" مۇ،"چاشتانى ئېلىگ داستانى"مۇ قەلىپ سەھىپەمگە نەقىشلەندى.مەن ئۇلارنى ئانام ئېيتىپ بەرگەن چۆچەكلەردەك زوق-ئىشتىياق بىلەن ئاڭلىدىم.سەن ئارقىلق"مايتىرى سىمىت"تەك قەدىمكى بىر دىرامىنى كۈرۈش بەختىگە مۇيەسسەر بولدۇم؛مايتىرىدىن مەسھىكىچە،مەسھىتىن ئىمام مەھدى ئاخىر زامانغىچە بولغان باغلىنىش مىنى چوڭقۇر ئويغا سالدى.سەن ئارقىلىق"تۈركىي تىللار دىۋانى"نى ئۇقۇدۇم."قۇتادغۇبىلىك"نى ئۇقۇدۇم،"ئەتەبەتۇل ھەقايىق"نى ئۇقۇدۇم،قەدىمكى شېئىر-داستانلارنى ئۇقۇدۇم،نۇرغۇن-نۇرغۇن بىباھا ئىلمىي ھەقىقەتلەرنى ئۇقۇدۇم.سەن ئارقىلىق "ئون ئىككى مۇقام"نى ئاڭلىدىم،سەن ئارقىلىق"ئون ئىككى مۇقام"نى توۋلىدىم،كۈي-مۇقام دېڭىزىدىكى ھېكمەت گۆھەرلىرى سەن ئارقىلىق،پەقەت سەن ئارقىلىقلا ئۆز قىممىتىنى ،كارامىتىنى نامايان قىلدى.شۇنداق! ئانا تىلىم-پاراسەتلىك،باتۇر،ئەمگەكچان مىللىتىمىزنىڭ تىلى! سەن ماڭا نۇرغۇن نەرسىلەرنى بىلدۈردۈڭ،سەن ماڭا نۇرغۇن ھېكىمەتنى سىڭدۈردۈڭ. سەنسىز مەن مەۋجۈدىيىتىمنى تەسەۋۋۇر قىلالمايمەن،سەنسىز مەدەنىيىتىمنىمۇ تەسەۋۋۇر قىلالمايمەن.ئەي ئانا تىلىم- ئانىلىرىم سۆزلىگەن تىل،ئاتىلىرىم سۆزلىگەن تىل؛سەن ئاكىلىرىم سۆزلىگەن تىل؛ ئاچىلىرىم سۆزلىگەن تىل؛ سەن ئىنىلىرىم سۆزلىگەن تىل،سىڭىللىرىم سۆزلىگەن تىل؛ سەن باللىرىمنىڭ تىلى؛سەن ھەممىمىزنىڭ تىلى! ھەممىزنىڭ تىلى سەن بىلەن، پەقەت سەن بىلەن چىققان.ئاتامنىڭ "قارا،بالام" دىگەنلىرىدىن مەن خۇددى تەرەپنى پەرىق قىلدىغان كومپاسقا ئىرىشىمەن.ئانامنىڭ "ئويلا،بالام" دىگەنلىرىدىن مەن خۇددى قاراڭغۇلۇقنى يۇرۇتىدىغان مەشئەلگە ئېرىشىمەن.جانانىمنىڭ "بېقىڭ،جېنىم" دىيىشلىرىدىن مەن گويا چاڭقىغان يۈرەكنى سۇغىرىدىغان بۇلاققا ئېرىشىمەن.بالامنىڭ "مانا،دادا" دىيىشلىرىدىن مەن گويا مېنى كۆككە ئۆرلىتىدىغان قاناتقا ئېرىشىمەن.ھەر جۈملەڭدە بىر ھېكمەت، ھەر جۈملەڭدە زور قىممەت.ھەر جۈملەڭكى بىر سەنئەت،ھەر جۈملەڭكى بىر رىغبەت.شۇنداق،سەن مەن ئۈچۈن قۇۋۋەت،سەن مەن ئۈچۈن قۇدرەت.سەن مەن ئۈچۈن سۆلەت ،سەن مەن ئۈچۈن دۆلەت.ئۇيغۇرۇمنىڭ ئۆزگىچىلىكى دۇنيادا سەن بىلەن نامايان بۇلۇپ تۇرىدۇ.سەن گويا ئىنسانىيەت تىل دېڭىزىغا قۇيۇلۇپ تۇرغان بىر دەريا. ئىنسانىيەت دېڭىزىنىڭ شاۋقۇنلىرىدا سىنىڭ پىچىرلاشلىرىڭ بار،ئانا تىلىم!جاھان گۈلىستانىدا تۈمەن مىڭ قۇشلار ناۋا قىلدۇ،سەنمۇ ئۇنىڭدا ئۆزگىچە سايراۋاتقان بىر قۇش. سېنىڭ سايرىشىڭدىن باشقىلارمۇ زوق ۋە بەھىر ئالىدۇ.ئىنسانىيەت سىمفونىيىسى پۈتكۈل ئىنساننىڭ ئىشتىراك قىلىشى بىلەن مۇكەممەللىككە ئېرىشكەن.ئۇنىڭدا سېنىڭ ئۆزگىچە ياڭراۋاتقان كۈيۈڭ بار.ئانا تىلىم ،سەن بىر گۈل،ھەر خىل تىلنى ھەر خىل گۈلگە ئوخشاتقانغا ئوخشاش،مەنمۇ سىنى بىر گۈلگە ئوخشىتىمەن.گۈلزار بىر خىل گۈل بىلەنلا رەڭدارلىققا ئىگە بولالمايدۇ.جاھان گۈلزارىنىڭ رەڭدارلىقىدا سېنىڭمۇ بىر ئۈلۈش جىلۋەڭ بار.ئانا تىلىم-ئانام بەرگەن تىل! مەن سىنى ئانام قەدىرلىگەندەك قەدىرلەيمەن،ئانامنى قەدىرلىگەندەك قەدىرلەيمەن.ئانامنى قەدىرلىگىنىم ئانىلارنى قەدىرلىگىنىم،ھەممە ئىنساننىڭ ئانىلىرىنى قەدىرلىگىنىم! ئاشۇ ئانىلارنى ئۇلۇغلاۋاتقانمۇ مىنىڭ تىلىم، مىنىڭ مۇشۇ ئانا تىلىم.(مەنبەسى: جۇڭگو ئۇيغۇرچە رادىيو تورى، تەھرىر: شېرىنگۈل توختى)
ئابلىز ئۆمەر ئەنجانىكۆزلەر چەكچەيگەن، لەۋلەر قۇرىغان،بەدەن ھالسىراپ قانمۇ ئاز قالغان.ئۈمىد بېغىشلاپ تولغاقنى قىستاپ،ئانا باغرىدا تىپىرلار بىر جان.چىشىنى چىشلەپ غەيرەتكە كېلىپ،ئانا بېرىدۇ ئاغرىققا بەرداش.ياندا تۇرغانلار يۇم-يۇم يىغلايدۇ،مۇمكىنمۇ ئاخىر ئازابقا چىداش.تىلەك تىلەشتى باغرى يۇمشاقلار،ئۆتتى بىر مەھەل تاڭمۇ يورىدى.بوۋاق يىغىسى ئاڭلانغان چاغدا،بارچە دىللارنى شادلىق ئورىدى.ئانا قەلبىدە ھاياجانلىق ھېس،ۋايساش كۈلكىگە شۇئان ئالماشتى.نەلەرگە كەتتى ئەندىش-تەشۋىشلەر،بەخت نۇرىدىن كۆزلەر قاماشتى.شۇنىسى ئېنىق پەرزەنت ئانىنىڭھايات يىلتىزى، يۈرەك پارىسى.ئامان تۇغۇلسا، ساغلام چوڭ بولسا،ئانا ئۈچۈن شۇ بەخت سېيماسى.(مەنبەسى: جۇڭگو ئۇيغۇرچە رادىيو تورى، تەھرىر: پولات ئاماننۇرى)
ئوبۇلقاسىم قادىرئالىي مەكتەپنى پۈتكۈزگىنىمىزگە خېلى بولدى. ئالىم ئىككىمىز كىچىك ئىشنى ياراتماي، چوڭراق ئىشنى تاپالماي خىزمەت كۈتۈپ يۈردۇق. باشقا ساۋاقداشلار قانداقلا بولسۇن ئىش تېپىپ بولغانىدى.—ئىشلەۋېرەيلىمىكىن دەيمەن،– دېدى ئالىم بىر كۈنى ماڭا مەسلىھەت سالغاندەك تەلەپپۇزدا.—نېمە؟ ئۆيمۇ ئۆي گاز توشۇيدىغان ئىشنى بىزدەك ئالىي مەلۇماتلىقلار قىلساق قانداق بولىدۇ؟ – دېدىم مەن ئالىمنىڭ رايىنى رەندىلەپ.—ئۇنداق دېگىنىڭ بىلەن ئانام كېسەلچان، ئۇنىڭ داۋالىنىشىغا، سىڭلىمنىڭ ئوقۇشىغا پۇل كېرەك، دادام يالغۇز مائاشى بىلەن بۇلارغا يېتىشەلمەيۋاتىدۇ. بۇنى بىلىپ تۇرۇپ لاغايلاپ يۈرسەم بولمىغۇدەك، شۇڭا ئىشلەۋېرەي. گاز توشۇسام نېمە بوپتۇ، بىنالارغا چىقىپ – چۈشۈپ بەدەن چېنىقتۇرۇۋالىمەن تېخى، – دېدى ئۇ قەتئىي ئىرادىگە كەلگەنلىكىنى بىلدۈرۈپ.— ئىختىيارىڭ! مېنىڭچە، ئالىي مەكتەپنى پۈتكۈزگەنلەر كاللىسىنىڭ سۈيى بولمىسىلا ئۇنداق ئىشنى قىلمايدۇ، – دېدىم مەن ئۇنىڭغا مەيدانىمنى ئېنىق بىلدۈرۈپ.— ئۇنداقمۇ دەپ كەتمە، ئاڭلىسام پۇلىمۇ يامان ئەمەسكەن، ھۇرۇنلۇق قىلمىساقلا بىر گەپ بولغۇدەك.— ئەمىسە ئۆزۈڭ ئىشلە، دادام ماڭا خىزمەت ئىزدەۋاتىدۇ. خىزمەت تېپىلمىسىمۇ ئۇنداق يەردە ئىشلىمەسمىنا! – دېدىم مەن ئاتتىن چۈشمەي.ئالىمنىڭ كۈتكەن يېرىدىن چىقمىدىم بولغاي، ئۇ بېشىنى چايقىغىنىچە كېتىپ قالدى. كېيىن ئۇنى كۆرمىدىم، دېمەك، ئۇ ئەخمەقنىڭ گاز يەتكۈزۈش شىركىتىگە ئىشقا چۈشكەنلىكى ئېنىق ئىدى. ھەش – ھەش دېگۈچە ئارىدىن ئىككى يىل ئۆتتى. مەن تېخىچە بىرەر ئىشنىڭ پېشىنى تۇتالمىدىم. دادام بىر نەچچە ئورۇن بىلەن ئالاقىلەشكەن بولسىمۇ، ئۇ يەرلەرگە مېنىڭ نەزىرىم چۈشمىدى. نەچچە قېتىم مەمۇرلۇق ئىمتىھانىغا قاتنىشىپ ئۆتەلمىدىم. بىر كۈنى ئۆيدە ئىچىم پۇشۇپ ئولتۇراتتىم، يان تېلېفونۇم سايراپ قالدى، ئېرىنچەكلىك بىلەن تېلېفوننى قۇلىقىمغا ياقتىم.— ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم، شەمشەرمۇ سەن؟— ھە، كىم؟— مەن ئالىم.— ئالىم؟ قايسى ئالىم؟ ئاۋازىدىن بىلگەن بولساممۇ قەستەن سورىدىم.— ساۋاقدىشىڭ ئالىم، گاز توشۇش شىركىتىدىكى.— ھە گازچى ئالىم – دە، نېمە ئىش ئىدى؟— بۈگۈن كەچ سائەت ئالتىدە ‹‹قۇتلان›› رېستورانىنىڭ ‹‹888›› ئايرىمخانىسىغا كەلگىن، ساۋاقداشلار جەم بولماقچىدۇق، ئالىي مەكتەپتىكى مۇئەللىمىمىزمۇ بار. چوقۇم كەلگىن – ھە!ئالىم جاۋابىمنى كۈتمەستىنلا تېلېفوننى قويۇۋەتتى. قانداق قىلىش كېرەك؟ بارايمۇ، بارمايمۇ؟ ساۋاقداشلار جەم بولغان يەردە چوقۇم خىزمەتنىڭ گېپى بولىدۇ، بەزىلىرى ئىشلەۋاتقان ئورۇنلىرىنى ماختىشىپ ئوغامنى قاينىتىدۇ. ئەگەر بارمىسام خەق ‹خىزمىتى بولمىغاچقا پۇل چىقىرىشتىن قېچىپ كەلمەپتۇ› دېيىشمەمدۇ؟! ئۇيان ئويلاپ، بۇيان ئويلاپ، ئاخىرى بېرىش قارارىغا كەلدىم – دە، قاتۇرۇپ كىيىنىپ، ئانامدىن پۇل سورىدىم. ئانام بىر مۇنچە كايىغاندىن كېيىن، دادام نەچچە كۈن ئىسمېنا قوشۇپ ئىشلەپ تاپقان 100 يۈەننى تەڭلىدى، مەنمۇ بىر مۇنچە دوق قىلىپ يۈرۈپ يەنە 50 يۈەننى قوشقۇزۇپ، تاكسىدا ‹‹قۇتلان››غا يول ئالدىم. چۈنكى، خىزمىتىم بولمىغىنى بىلەن دوست – دۈشمەنلەرنىڭ ئالدىدا ۋېلىسىپىت سۆرەپ يۈرسەم، يېنىمدىن ‹قىزىل پۇل› چىقىرالمىسام ئۇيات – دە؟!ياسىداق ئايرىمخانىلىرى، ئەتراپلىق مۇلازىمىتى بىلەن بۇ كىچىك شەھەرنىڭ پۇلدارلىرىنى ئۆزىگە رام قىلىۋالغان بۇ رېستورانغا بىزدەكلەر ئالدىراپ كىرەلمەيتتۇق، چۈنكى بۇ يەرنىڭ بىر تەخسە قورۇمىسىنىڭ پۇلىغا ئادەتتىكى ئاشخانىلاردا بىر – ئىككى قېتىم غىزالىنالايتتۇق.— كېلە ئاداش، – دېدى ئالىم ئايرىمخانىغا كىرىشىمگە قىزغىنلىق بىلەن يۇمىلاق شىرەنى چۆرىدەپ تىزىلغان لۆم – لۆم ئورۇندۇققا تەكلىپ قىلىپ، – قېنى ئولتۇر، مۇئەللىم ھازىر كېلىدۇ.مەن ساۋاقداشلار بىلەن بىر خىل بىئەپچىلىكتە كۆرۈشكەندىن كېيىن ئۇلارنىڭ ئارىسىغا قىستالدىم. مۇئەللىم كەلگەندىن كېيىن سورۇن باشلاندى. سورۇنغا مۇئەللىم رىياسەتچىلىك قىلىپ، ساۋاقداشلارنىڭ جەمئىيەتكە چىققان ئۈچ يىلدىن بۇيان ھەر سەپتە ئىشلەپ مۇئەييەن نەتىجە ياراتقانلىقىدىن تولىمۇ پەخىرلىنىدىغانلىقى، ئالىمنىڭ گاز يەتكۈزۈش خىزمىتىنى ياخشى ئىشلەپ، ئىككى يىلدىلا شەھەر دەرىجىلىك ئەمگەك نەمۇنىچىسى بولغانلىقى، ئەمدى شىركەتنىڭ ‹‹توشۇش مۇلازىملىق شىركىتى›› نى ھۆددىگە ئالغانلىقى ھەققىدە سۆزلەپ كېلىپ، بۈگۈنكى سورۇننى ئالىمنىڭ ئۇيۇشتۇرغانلىقىنى ئالاھىدە تىلغا ئېلىۋېدى، ساۋاقداشلار چاۋاك چېلىشتى. بۇ چاۋاك ماڭا خۇددى يۈزۈمگە ئۇرۇلغان شاپىلاقتەك تۇيۇلۇپ كەتتى. ‹‹قارا، ما ھاممالنىڭ پوچىلىقىغا، بىر تۇڭ گازنى بىر يۈەنگە توشۇپ، بۇ كاتتا زىياپەتنىڭ چىقىمىنى قانداق تۆلىيەلەيتتىكى؟›› بۇ ئىشلار كاللامغا قاتتىق تەسىر قىلدى بولغاي، كۆپرەك ئىچىپ قويۇپتىمەن. ئاخىر نېمە گەپلەر بولدى قۇلىقىمغا كىرمىدى. بىر چاغدا سورۇننىڭ ئاياغلاشقانلىقى جاكارلاندى. مەن مەستلىكتە ھەممىنىڭ كەينىدە قاپتىمەن. بىر چاغدا ئالىمنىڭ يۆلىشى بىلەن ئايرىمخانىدىن كارىدورغا چىقتىم. چىقتىم – يۇ، يۈرىكىم ‹‹قارت›› قىلىپ قالدى. دادامغا ئوخشايدىغان بىر كىشى ئەخلەت سالىدىغان چوڭ خالتىنى يۈدۈگىنىچە پەلەمپەيدىن چىقىپ، ئېڭىشكەن ھالدا بىز ئولتۇرغان ئايرىمخانىغا قاراپ كېلىۋاتاتتى. ‹‹داداممۇ نېمە؟›› مەن كۆزلىرىمنى چوڭ ئاچتىم، ‹‹دەل شۇ، دادام بۇ كېچىدە نېمە قىلىپ يۈرىدىغاندۇ بۇ يەردە؟›› بىردىنلا كاللام سەگەكلەشتى. ئالىمنىڭ دىققەت قىلمىغىنىدىن پايدىلىنىپ، گېپىم بارلىقىنى ئېيتىپ، ئۇنى باشقا بوش ئايرىمخانىغا تارتتىم، ئىشىكنى ‹گۈپ› قىلىپ يېپىپ دادامنىڭ ئۆتۈپ كېتىشىنى كۈتتۈم. دادامنىڭ ئارقىسىدىن رېستوراننىڭ مۇلازىملىرى يېتىپ كېلىشكەن چېغى، كارىدوردىن:— تاغا، ئايرىمخانىنى تېخى تازىلىمىدۇق، سەل ساقلاپ تۇرسىلا، – دېگەن ئاۋاز ئاڭلاندى.— قىزلىرىم، مەن تازىلىشىپ بېرەي، تازىلاپ بولغاندىن كېيىن، بوتۇلكىلار بىلەن قەغەز يەشىكنىلا ئالىمەن، – بۇ دادامنىڭ يېلىنغان ئاۋازى ئىدى.‹ئەسلىدە دادام ئىسمېنا ئىشلەيمەن دەپ قويۇپ، بۇ يەردىن بوتۇلكا تېرىپ سېتىپتىكەن – دە، مەن بايا ئانامدىن ئالغان پۇل... › ئاخىرىنى ئويلاشقا جۈرئەت قىلالمىدىم، يۈزۈم ئوت بولۇپ ياندى، شۇ تاپتا يانچۇقۇمدىكى پۇل يۈرىكىمگە يىڭنىدەك سانجىلىۋاتاتتى.